Δεν είναι δικός μου ο χαρακτηρισμός περί “Mercedes” αλλά κυκλοφορεί ευρέως και, εν μέρει, είναι αρκετά εύστοχος. Και τούτο μάλλον επειδή η εμπειρία πλοήγησης στον Zen είναι σαν την αερανάρτηση μιας S-Class. Τα animations, ο τρόπος που raisάρουν τα panels και η εναλλαγή των Workspaces είναι smooth. Δεν νιώθεις το γκουχ-γκουχ που έχουν μερικές φορές οι browsers που είναι φορτωμένοι με extensions (αν και προσωπικά θα τον έλεγα κάτι ανάμεσα σε Mersedes και Tesla και αυτό επειδή ενώ η Mercedes είναι συχνά συντηρητική, ο Zen είναι τολμηρός).
Ας πάμε όμως στο προκείμενο επειδή αν συνεχίσουμε με αυτοκινητιστικούς χαρακτηρισμούς θα βγει ο alfisti από μέσα μου. :)
Tι είναι ο Zen brower
Ο Zen Browser είναι ένας browser που ναι μεν βασίζεται στον Firefox αλλά όχι «ένας ακόμα Firefox based browser». Πρόκειται για ένα από τα πιο φρέσκα project στον χώρο των browsers, ο οποίος κατάφερε μέσα σε ελάχιστο χρόνο να δημιουργήσει τεράστιο θόρυβο (hype που λέμε και στα ελληνικά).
Ευρύτερα γνωστός έγινε το φθινόπωρο του 2024 (Σεπτέμβριο), όταν οι πρώτες σταθερές εκδόσεις άρχισαν να κυκλοφορούν στην κοινότητα του Reddit και στο GitHub.
Παρόλο που “κάτω από το καπό” τρέχει η μηχανή του Firefox (Gecko), η εμπειρία χρήσης είναι ριζικά διαφορετική και, ίσως, όχι άδικα έγινε γρήγορα το “αγαπημένο παιδί” της κοινότητας του Firefox. Και όχι αδίκως αφού, έκτος των υπολοίπων που θα δούμε συνέχεια, όλα επάνω του είναι όμορφα, στρογγυλεμένα και φωτισμένα.
Το δε εντυπωσιακό είναι ότι μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια (φτάνοντας στο σήμερα, στο 2026), έχει καταφέρει να θεωρείται ο νούμερο ένα ανταγωνιστής του Arc browser, παραμένοντας όμως πιστός στη φιλοσοφία του Firefox.
Βάλτε κατά νου, αν τον δοκιμάσετε και τον τρέξετε για πρώτη φορά, ότι δεν πρόκειται για προϊόν κάποιας τεράστιας πολυεθνικής, αλλά για ένα community-driven project που ξεκίνησε από μια μικρή ομάδα παθιασμένων developers. Και τούτο επειδή κάποιες εταιρείες, ονόματα δεν λέμε, θα ήθελαν να είχαν δημιουργήσει κάτι τέτοιο (όχι ότι δεν μπορούν αλλά τους λείπει η τόλμη, η φαντασία και αφού υπάρχει ο Chromium δεν βλέπουν και λόγο για σπατάλες καθώς άνετα βασίζουν τον “δικό τους” browser επάνω του).
Δεν θα ήταν καθόλου άδικο να πούμε ότι πρόκειται για ένα"premium" εργαλείο το οποίο ξεκίνησε από μια μικρή ομάδα ανεξάρτητων developers και όχι από έναν κολοσσό όπως η Google ή η Microsoft.
Το ξεκίνημα:
Καλοκαίρι του 2024 και ένας από τους συνεισφέροντες στον Firefox, ονόματι Mauro Baladés (γνωστός και ως Mauro V) κυκλοφόρησε, την 11η Ιουλίου, την πρώτη επίσημη δημόσια έκδοση (alpha/beta).
Στόχος του ήταν ένας browser που θα συνδυάζει την αισθητική του Arc (του γνωστού OSX browser) με την ασφάλεια του Firefox προσθέτοντας όλες τις λειτουργίες που η Mozilla διστάζει να προσθέσει εδώ και χρόνια, αφαιρώντας συγχρόνως όλη την “οπτική φασαρία” του Firefox: δεν έχει διαφημίσεις για Pocket, χωρίς περιττά μενού και δίνοντας μια αίσθηση πολύ πιο μοντέρνα και ελαφριά. Σημειωτέον ότι αφαιρεί ακόμα και την παραμικρή τηλεμετρία (data reporting) που έχει ο Firefox, κάνοντάς τον ίσως τους πιο ιδιωτικούς browsers που κυκλοφορούν σήμερα.
Και μάλιστα, πολλοί είναι αυτοί που έρχονται στον Zen από τον Arc browser (που υπάρχει κυρίως σε Mac) καθώς υπάρχουν mods τα οποία αντιγράφουν συγκεκριμένα στοιχεία του Arc, όπως πχ, το σχήμα των παραθύρων ή τον τρόπο που εμφανίζονται τα previews των ιστοσελίδων.
Η ομάδα:
Αν και ξεκίνησε σχεδόν ως “one-man show”, γρήγορα πλαισιώθηκε από μια ομάδα ταλαντούχων συνεισφερόντων (contributors), όπως ο Jan Heres (υπεύθυνος για την έκδοση macOS), ο Bryan Galdámez (που δούλεψε πολύ στα themes) και ο Oscar Gonzalez.
Σημειωτέον ότι ανάπτυξή του είναι ταχύτατη ενώ η κοινότητα γύρω από αυτόν μεγαλώνει καθημερινά, το ίδιο και οι συνεισφέροντες.
Η φιλοσοφία:
Η ομάδα ανάπτυξής του λειτουργεί με απόλυτη διαφάνεια δεδομένου κώδικας είναι Ανοιχτού Κώδικα, κάτι που συνεπάγεται ότι ο καθένας μπορεί να δει τι συμβαίνει “κάτω από το καπό”, ενισχύοντας φυσικά την εμπιστοσύνη των χρηστών.
Το όνομα:
Η ονομασία του “Zen” επιλέχθηκε ακριβώς για να αντικατοπτρίζει την ηρεμία και την έλλειψη περισπασμών (clutter-free) που προσφέρει ο browser κατά τη διάρκεια του surfing.
Zen Mods:
Ευνόητο ότι μπορείτε να εγκαταστήσετε οποιοδήποτε Firefox πρόσθετο επιθυμείτε αλλά ο Zen το πήγε λίγο παραπέρα με τα “Zen Mods”. Δεν χρειάζεται πλέον να ψάχνει κάποιος στο Διαδίκτυο για userChrome.css (οκ, αυτό είναι σπορ για κάπως πιο"hardcore" ) ώστε να αλλάξει την εμφάνιση του Firefox. Αντίθετα, ο Zen έχει ένα ενσωματωμένο Marketplace (τίποτα απολύτως επί πληρωμή όλα δωρεάν) μέσα στις ρυθμίσεις.
Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι τα Zen Mods είναι ίσως το πιο fun κομμάτι του καθώς και αυτό που τον κάνει να θυμίζει περισσότερο ένα video game ή ένα custom smartphone παρά έναν κλασικό browser.
Αυτά πρόκειται για μικρά κομμάτια κώδικα που “κουμπώνουν” επάνω στον browser και αλλάζουν τη συμπεριφορά ή την αισθητική του σε δευτερόλεπτα. Ενεργοποιούνται και απενεργοποιούνται με έναν διακόπτη (on/off), χωρίς επανεκκίνηση.
-Ενδεικτικά, ορισμένα mods (είναι πολλά) που μπορείτε να βρείτε:
- Βελτιώσεις Λειτουργικότητας (UX)
-
Auto-hide Sidebar: Η πλευρική μπάρα με τα tabs “μαζεύεται” σε μια λεπτή γραμμή και ανοίγει μόνο όταν την πλησιάσεις.
-
Mute Toggle: Προσθέτει ένα κουμπί σίγασης απευθείας πάνω στο tab icon για να κλείνεις γρήγορα τον ήχο.
-
Centered URL: Φέρνει τη διεύθυνση του site στο κέντρο της μπάρας για πιο συμμετρική εμφάνιση.
- Αισθητικές Παρεμβάσεις (The Visuals)
-
Rainbow Borders: Το περίγραμμα του browser αλλάζει χρώματα (RGB style) ή παίρνει το χρώμα του favicon της σελίδας που επισκέπτεσαι.
-
Glassy/Blur Effects: Κάνει τα μενού και τις μπάρες ημιδιαφανή με θόλωση (blur), δίνοντας μια αίσθηση “γυαλιού”.
-
Hidden URL Bar: Η μπάρα διευθύνσεων εξαφανίζεται τελείως και εμφανίζεται μόνο όταν πατάς
Ctrl+Lή όταν πας το ποντίκι στην κορυφή.
3. “Arc-ify” Mods
Υπάρχουν mods που αντιγράφουν συγκεκριμένα στοιχεία του Arc, όπως το σχήμα των παραθύρων ή τον τρόπο που εμφανίζονται τα previews των σελίδων.
Μπορείτε να συνδυάσετε και πολλά mods μαζί τα οποία αντίθετα με τα πρόσθετα είναι κυρίως CSS tweaks και έτσι δεν καταναλώνουν RAM όπως τα βαριά extensions.
Επίσης, επειδή είναι φτιαγμένα ειδικά για τον Zen, δεν σπάνε το layout ούτε φαίνονται ξένα προς το υπόλοιπο design.
- One-click install: Βλέπεις μια προεπισκόπηση του mod, πατάς “Install” και η αλλαγή γίνεται ακαριαία.
Σύγκριση:
Καλά όλα αυτά, αλλά το θέμα είναι να δούμε και πώς στέκεται ο Zen απέναντι στους “γίγαντες” και τον βασικό του ανταγωνιστή (Arc) με βάση τα δεδομένα του 2026.
Ο παρακάτω, επιγραμματικός, πινάκας είναι σαφής:
| Χαρακτηριστικό | Zen Browser | Firefox | Arc Browser | Chrome/Chromium |
|---|---|---|---|---|
| Μηχανή (Engine) | Gecko (FF) | Gecko | Chromium | Chromium |
| Vertical Tabs | Native | Με Extensions | Native | Περιορισμένα |
| Split View | Ενσωματωμένο | Όχι | Ενσωματωμένο | Όχι (ναι σε κάποιους based) |
| Workspaces | ΝΑΙ | Containers | ΝΑΙ | Tab Groups |
| Privacy | Excellent++ | Excellent | Moderate | Low |
| Eye Candy / Mods | High (Mods) | Low | High (Boosts) | Minimal |
| Πόροι (RAM/CPU) | Low | Medium | High | High |
| Open Source | ΝΑΙ | ΝΑΙ | ΟΧΙ | Partial |
| DRM (Netflix) | Περιορισμένο | ΝΑΙ | ΝΑΙ | ΝΑΙ |
-Τι βλέπουμε λοιπόν, επειδή ορισμένα πρέπει να επεξηγηθούν:
Zen vs Firefox: Ο Zen ναι μεν παίρνει τη βάση του Firefox αλλά προσθέτει Split View και Native Vertical Tabs, πράγματα που στον Firefox απαιτούν πολύ σκάλισμα ή πρόσθετα που συχνά κολλάνε.
Zen vs Arc: Ο Arc ανέκαθεν ήταν ο βασιλιάς του design, αλλά το 2026 ο Zen θεωρείται η κορυφαία open source εναλλακτική του. Ακόμα, ο Zen είναι πολύ πιο ελαφρύς στη RAM και δεν σε αναγκάζει να φτιάξεις λογαριασμό για να τον χρησιμοποιήσεις.
Το θέμα του DRM: Όπως βλέπετε, ο Zen υστερεί στο DRM (Netflix, Disney+ κλπ.) λόγω της open-source φύσης του και κάποιων περιορισμών στις άδειες της Widevine. Έτσι, αρκετοί τον χρησιμοποιούν για εργασία/browsing και ανοίγουν Firefox/Chrome μόνο για ταινίες.
Και άλλος ένας (πολύ) συνοπτικός πίνακας συγκριτικά με τον Firefox:
| Χαρακτηριστικό | Firefox (Vanilla) | Zen Browser |
|---|---|---|
| Tabs | Οριζόντια (πάνω) | Κάθετα (πλάγια) |
| Split Screen | Όχι (μόνο με extensions) | Ναι, ενσωματωμένο |
| Workspaces | Όχι | Ναι |
| Side Panel | Περιορισμένο | Πλήρως παραμετροποιήσιμο |
| Privacy | Εξαιρετικό | Εξαιρετικό (βελτιωμένο) |
Τι κάνει τον Zen να ξεχωρίζει από τον κλασικό Firefox;
Ορίστε ορισμένες από τις βασικές διαφορές και “υπερδυνάμεις” του Zen:
1. Κάθετα Tabs (Vertical Tabs) από προεπιλογή
Ενώ στον Firefox χρειάζεσαι extensions ή πειράγματα στο CSS για να έχεις tabs στα πλάγια, ο Zen είναι χτισμένος γύρω από αυτά.
- Πλεονέκτημα: Κερδίζεις πολύτιμο κάθετο χώρο στην οθόνη σου (ιδανικό για 16:9 οθόνες) και διαβάζεις πιο εύκολα τους τίτλους των σελίδων.
2. Workspace Management (Χώροι Εργασίας)
Ο Zen σου επιτρέπει να ομαδοποιείς τα tabs σου σε διαφορετικά Workspaces (π.χ. “Δουλειά”, “Social Media”, “Gaming” κλπ).
- Μπορείς να αλλάζεις περιβάλλον με ένα κλικ, κρατώντας το browser σου καθαρό και οργανωμένο χωρίς να μπερδεύονται οι καρτέλες μεταξύ τους.
3. Split View (Διαχωρισμός Οθόνης)
Ίσως η πιο χρήσιμη λειτουργία που λείπει από τον Firefox. Μπορείς να “κολλήσεις” δύο ή περισσότερα tabs το ένα δίπλα στο άλλο μέσα στο ίδιο παράθυρο.
- Παράδειγμα: Κρατάς σημειώσεις πχ σε ένα Google Doc στη μία πλευρά, ενώ βλέπεις ένα βίντεο ή διαβάζεις ένα άρθρο στην άλλη.
4. Web Side Panels
Όπως ο Arc ή ο Vivaldi, έτσι και ο Zen έχει ένα πλευρικό πάνελ όπου μπορείς να καρφιτσώσεις mobile εκδόσεις εφαρμογών (π.χ. Messenger, Spotify, LLMs μοντέλα κλπ).
- Αυτό επιτρέπει πρόσβαση σε αυτές τις υπηρεσίες γρήγορα χωρίς αλλαγή tab.
5. Καθαρό (Minimal) Design
Όπως είπαμε ο Zen αφαιρεί όλη την οπτική βαβούρα του Firefox. Καθαρός χωρίς προτάσεις για Pocket, δίχως περιττά μενού δίνοντας μια τελική αίσθηση πολύ πιο μοντέρνα και ελαφριά.
Γιατί Zen;
Περνώντας στο δια ταύτα, να ξεκαθαρίσω ότι η μετάβαση απαιτεί ένα μικρο χρονικό διάστημα εκμάθησης, προσαρμογής και πειραματισμού (ιδίως με τα mods). Ευνόητο βέβαια, όπως άλλωστε συμβαίνει με κάθε τι νέο που δοκιμάζουμε.
Επειδή θέλετε παραγωγικότητα κατά την περιήγηση και τις αναζητήσεις σας στο Διαδίκτυο. Αν δηλαδή, θεωρείτε ότι θα σας βόλευε ένας browser που “κρύβει” τα εργαλεία του για να βλέπετε μόνο το περιεχόμενο, αντί του συμβατικού όπου τα πάντα (URL, tabs, bookmarks) είναι μονίμως σε κοινή θέα.
Επειδή ναι μεν σας αρέσει η ιδιοσυγκρασία του Firefox (open source, privacy, όχι Chromium), αλλά βρίσκετε το design του παρωχημένο ή σας λείπουν λειτουργίες παραγωγικότητας (πχ τα vertical tabs και το split view), ο Zen είναι, αυτή τη στιγμή, η καλύτερη επιλογή.
Εν κατακλείδι:
Ναι, ο Zen είναι “browser-μοντέλο”. Αν θέλετε το desktop σας να φαίνεται καθαρό, φουτουριστικό και τακτοποιημένο, ο Zen θα σας κερδίσει αμέσως. Είναι, ίσως, ο πιο όμορφος (και όχι μόνο) browser που βασίζεται στον Firefox αυτή τη στιγμή.
Είναι ο browser για κάποιον που θέλει να απολαμβάνει τη διαδρομή στο internet, όχι απλά να φτάσει στον προορισμό του.
Ιστοσελίδα του Zen browser
Download Zen browser (διαθέσιμος για Linux (και σε Flatpak), Windows, OSX)
Aν τον δοκιμάσετε, πείτε την άποψή σας.