Το ups μέχρι λίγα χρόνια πριν ήταν μια συσκευή που αρκετοί την θεωρούσαν ως ένα ακόμα μηχάνημα του marketing που καταναλώνει ρεύμα είτε αγνοούσαν την ύπαρξή του.
Δυστυχώς όμως, στην Ελλάδα που το “βρώμικο” ρεύμα είναι ο κάνονας και ιδιαίτερα στην επαρχία, το ups δεν είναι πολυτέλεια αλλά ανάγκη.
Για το καλό των συσκευών μας όμως αυτό έχει αλλάξει και πλέον τα ups έχουν αποκτήσει μια δημοφιλία. Βέβαια και λόγω αυτού έχουν κατακλύσει την αγορά τέτοιες συσκευές οι οποίες όμως είναι χαμηλής ποιότητας και συνήθως με σύντομη ημερομηνία λήξης της ζωής τους.
Προσωπικά, όταν μιλάω για UPS, το μυαλό μου πηγαίνει στα APC, CyberPower και στα AccuPower (στα τελευταία προτιμώ τα “χαζά”, δηλαδή αυτά που είναι “εργάτες”).
Γενικότερα, υπάρχει ένας κανόνας που λέει ότι αν το ups που έχεις είναι βαρύ τότε σημαίνει και καλό hardware στο εσωτερικό του.
Υπάρχει η συνήθεια αυτά τα μηχανήματα να τα έχουμε χαμηλά και να μην βλέπουμε τις ενδείξεις / πληροφορίες που μας παρέχουν μέσω της οθόνης τους (που έχουν συνήθως τα καλά ups). Είτε να μην έχουν καθόλου οθόνη ενδείξεων αλλά ασαφή led λαμπάκια.
Οπότε, δεν θα ήταν καθόλου άσχημη ιδέα να έχουμε ορισμένες από αυτές τις πληροφορίες απευθείας στο panel του συστήματός μας με ένα indicator.
Ευτυχώς, στο Linux, υπάρχουν πολύ καλά εργαλεία που κάνουν κάτι τέτοιο και μάλιστα χωρίς να φορτώνουν ένα γραφικό περιβάλλον.
Software και σύνδεση
Ένα εξ αυτών είναι το apcupsd το οποίο αναπτύχθηκε ως reverse-engineering αποκλειστικά για τα πρωτόκολλα της APC (Smart-UPS και Back-UPS). Κοινώς, κάτι που απευθύνεται στα APC ups αν και, ως παράπλευρη επιτυχία, θα δουλέψει και με αρκετά ups άλλων εταιρειών.
Αν λοιπόν έχετε η σκοπεύετε να αποκτήσετε ένα APC ups συνεχίζετε την ανάγνωση.
Αν όχι και στην κατοχή σας βρίσκεται ups άλλης εταιρείας και σε αυτή την περίπτωση υπάρχει ένα εξαιρετικό εργαλείο το οποίο αναφέρεται στη συνέχεια.
Στο τέλος της δημοσίευσης θα βρείτε και μερικές ακόμα πληροφορίες περί των ups που ίσως σας φανούν χρήσιμες.
Τα μηχανήματα αυτά έχουν μια θύρα η οποία συνδέεται μέσω καλωδίου σε μια usb θύρα του υπολογιστή μας.
Όσον αφορά τα APC μοντέλα το καλώδιο αυτό είναι δυσεύρετο ως αδύνατο να βρεθεί στην Ελλάδα και έτσι η μόνη λύση είναι η παραγγελία από το εξωτερικό έχοντας τον εργοστασιακό κωδικό του (κάτι που εύκολα θα βρείτε με μια αναζήτηση ή και ρωτώντας κάποιο LLMs μοντέλο). Το AP9827 είναι αυτό που συνήθως κάνει στη σειρά των APC Back-UPS και θα το βρείτε από 5 μέχρι 10 ευρώ συνήθως. Σχεδόν πάντα θα το βρείτε στο AliExpress και μάλιστα με με τηρούμενες τις προδιαγραφές της APC.
Η θύρα αυτή, του ups, ονομάζεται RJ-45 (ή RJ-50) και μοιάζει ακριβώς με το κλασικό βύσμα του δικτύου (ethernet). Προσοχή όμως, επειδή δεν είναι θύρα δικτύου αλλά μια custom σειριακή/USB θύρα που χρησιμοποιεί βύσμα RJ-45 (ή για την ακρίβεια RJ-50 με 10 επαφές). Άρα, μην πάτε να συνδέσετε ένα απλό καλώδιο δικτύου επάνω επειδή μπορεί να τραυματίσετε ή να σπάσετε τις ακίδες της θύρας του ups.
Ωστόσο, κάποια άλλα μοντέλα έχουν την κλασική, τετράγωνη θύρα που βρίσκουμε συνήθως στους εκτυπωτές. Αυτή λέγεται USB Type-B (ή USB Standard-B). Σε αυτή την περίπτωση χρησιμοποιούμε ένα απλό, κοινό καλώδιο εκτυπωτή για να το συνδέσουμε στο pc.
Πήρα το καλώδιο. Πως καταλαβαίνω ότι δουλεύει;
Πολύ απλά, μόλις το συνδέσετε θα δείτε να εμφανίζεται στο πάνελ σας η ένδειξη της μπαταρίας.
Με κλικ επάνω του θα δείτε όλες τις διαθέσιμες επιλογές:
Κατόπιν, αρκεί να τρέξετε την εντολή apcaccess στο τερματικό σας και θα σας επιστρέψει τα ακριβή αποτελέσματα.
-Για παράδειγμα στο δικό μου:
c◎nstantin
s
-$ apcaccess
APC : 001,036,0860
DATE : 2026-05-22 19:13:14 +0300
HOSTNAME : Tiny
VERSION : 3.14.14 (31 May 2016) debian
UPSNAME : Tiny
CABLE : USB Cable
DRIVER : USB UPS Driver
UPSMODE : Stand Alone
STARTTIME: 2026-05-22 09:45:57 +0300
MODEL : Back-UPS RS 550G
STATUS : ONLINE
LINEV : 230.0 Volts
LOADPCT : 11.0 Percent
BCHARGE : 66.0 Percent
TIMELEFT : 23.2 Minutes
MBATTCHG : 15 Percent
MINTIMEL : 5 Minutes
MAXTIME : 0 Seconds
SENSE : Medium
LOTRANS : 176.0 Volts
HITRANS : 282.0 Volts
ALARMDEL : 30 Seconds
BATTV : 13.0 Volts
LASTXFER : No transfers since turnon
NUMXFERS : 0
TONBATT : 0 Seconds
CUMONBATT: 0 Seconds
XOFFBATT : N/A
SELFTEST : NO
STATFLAG : 0x05000008
SERIALNO : 3B1321X02456
BATTDATE : 2026-05-13
NOMINV : 230 Volts
NOMBATTV : 12.0 Volts
NOMPOWER : 330 Watts
FIRMWARE : 857.L4 .I USB FW:L4
END APC : 2026-05-22 19:13:46 +0300
Κοινώς, εμφανίζει μια λίστα με κρίσιμα δεδομένα, όπως:
- STATUS: Αν το UPS είναι στο ρεύμα (
ONLINE) ή σε μπαταρία (ONBATT). - BCHARGE: Το ποσοστό φόρτισης της μπαταρίας (π.χ.
100.0 Percent). - TONBATT: Πόσα δευτερόλεπτα έχει κλείσει το ρεύμα και δουλεύει με μπαταρία.
- LINEV / LOADPCT: Την τάση του δικτύου της ΔΕΗ σε Volt και το ποσοστό του φορτίου (load) που τραβάει τοpc μας εκείνη τη στιγμή.
- TIMELEFT: Πόσα λεπτά αντέχει ακόμα η μπαταρία με το τρέχον φορτίο πριν σβήσει.
- BATTDATE: Την ημερομηνία που καταχωρήθηκε η μπαταρία.
Η δουλειά της είναι πολύ απλή. Θα λέγαμε ότι λειτουργεί ως κατάσκοπος αφού στο παρασκήνιο της διανομής μας, τρέχει συνεχώς ο daemon (apcupsd), ο οποίος επικοινωνεί με το hardware του UPS μέσω του USB καλωδίου και καταγράφει τα πάντα σε πραγματικό χρόνο (τάση, μπαταρία, φορτίο).
Έτσι, πληκτρολογώντας τηνapcaccess στο τερματικό, αυτή πηγαίνει, χτυπάει την πόρτα του daemon του ζητάει τα τρέχοντα στατιστικά και τα τυπώνει μαζεμένα στην οθόνη σε μορφή κειμένου.
Κοινώς, είναι το απόλυτο εργαλείο για να βλέπουμε την υγεία του UPS μας χωρίς να χρειάζονται βαριά γραφικά περιβάλλοντα.
Πως μπορώ να ξέρω αν υποστηρίζεται και σε UPS άλλης εταιρείας εκτός από APC;
Και εδώ, αφού συνδέσετε το καλώδιο, αν εμφανιστεί το indicator σημαίνει ότι όλα πάνε καλά και έχετε ήδη μια μερική εικόνα για την μπαταρία του UPS σας (αν και η ένδειξη του indicator δεν είναι πάντα απόλυτα ακριβής).
Ωστόσο, για να δείτε αν ένα non-APC UPS παίζει με το apcupsd, η μόνη σίγουρη μέθοδος είναι αφού το συνδέσετε, να βάλετε στο αρχείο apcupsd.conf (βρίσκεται στον Προσωπικό Φάκελο /home) τις ακόλουθες γραμμές (αν δεν υπάρχει το αρχείο το δημιουργείτε):
UPSCABLE usb
UPSTYPE usb
DEVIC
Το αποθηκεύετε και αμέσως τρέξτε στο τερματικό σας την εντολή Αν σας επιστρέψει τιμές, είστε τυχεροί. Αν σας πετάξει error ή αν οι μισές τιμές είναι κενές, σημαίνει ότι το συγκεκριμένο hardware δεν ακολουθεί το standard USB HID UPS-PD (Power Device class).
Δεν το υποστηρίζει. Τι κάνω;
Υπάρχουν πολλά ups στην αγορά (ειδικά κάποια φτηνά generic, παλιότερα μοντέλα, ή συγκεκριμένες σειρές) τα οποία χρησιμοποιούν σειριακό πρωτόκολλο επικοινωνίας πάνω από USB (δηλαδή χρησιμοποιούν τσιπάκια όπως το κλασικό CH340 ή PL2303 για serial-to-USB emulation). Σε αυτές τις περιπτώσεις το Linux βλέπει απλώς μια γενική σειριακή θύρα (π.χ. /dev/ttyUSB0) και όχι μπαταρία και έτσι το upower δεν καταλαβαίνει τίποτα, οπότε το indicator της μπαταρίας στην μπάρα δεν εμφανίζεται.
Αλλά και πάλι κανένα πρόβλημα, αφού τη λύση σε αυτή την περίπτωση την δίνει το εργαλείο NUT (Network UPS Tools) το οποίο, λογικά, υπάρχει στους Διαχειριστές Λογισμικού όλων των διανομών.
Το NUT είναι ο βασιλιάς της συμβατότητας στο Linux και έχει μια τεράστια επίσημη λίστα συμβατότητας (compatibility list) με χιλιάδες μοντέλα από κάθε πιθανή και απίθανη μάρκα της αγοράς. Έχει ξεχωριστούς drivers για κάθε κατασκευαστή και είναι το standard εργαλείο που χρησιμοποιούν οι sysadmins όταν έχουν να διαχειριστούν mixed μάρκες σε servers.
Αμέσως μόλις το εγκαταστήσετε θα έχετε όλες τις πληροφορίες για το ups σας.
Ορισμένα ακόμα περί των UPS
Συνεχίζοντας, να αναφέρω και μερικά ακόμα περί των ups έτσι όπως μου τα εξήγησε έμπειρος, διπλωματούχος ηλεκτρολόγος.
Καταρχήν, προσωπικά, ενδιάμεσα σε πρίζα τοίχου και ups (έχω τρία) έχω προσθέσει από ένα καλής ποιότητας surge μονόπριζο. Και αυτό προκειμένου να παρέχω μια, μερική, προστασία στο ίδιο το ups επειδή καλύτερα να καεί μια πρίζα των 10, 20, 50 ευρώ παρά ένα ups των 150, 300 κλπ. Είμαι και σε επαρχία άρα το θεωρώ αναγκαίο. Αν το κάνετε σιγουρευτείτε ότι η πρίζα είναι πράγματι surge και όχι οι λεγόμενες “προστασίας” που κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά οι οποίες τη μόνη προστασία που έχουν είναι για παιδιά.
Έχω σύγχρονο ηλεκτρολογικό πίνακα με προστασία. Χρειάζομαι ups και για τις συσκευές μου;
Εδώ, στην ελληνική πραγματικότητα, τα συνηθέστερα σενάρια είναι τρία:
-
Ο πίνακας έχει μόνο προστασία υπέρτασης / σταθεροποίηση. Πολλοί σύγχρονοι πίνακες έχουν αντικεραυνικά, surge protection, relay τάσης κλπ. Αυτό όμως δεν είναι κανονικό UPS. Προστατεύει από αιχμές, πτώσεις τάσης, κακή ποιότητα ρεύματος αλλά δεν κρατάει ζωντανές τις συσκευές όταν κοπεί το ρεύμα.
Σε αυτή την περίπτωση, λοιπόν το UPS στον υπολογιστή είναι απολύτως χρήσιμο. -
Ο πίνακας έχει κεντρικό UPS για λίγα κυκλώματα κάτι που σημαίνει ότι συνήθως κρατάει router, συναγερμό, λίγα φώτα, ίσως NAS ή κάμερες και στην πλειοψηφία των περιπτώσεων δεν είναι φτιαγμένο για gaming PC / workstation.
Και σε αυτή την περίπτωση το ξεχωριστό UPS στον υπολογιστή παραμένει λογικό. -
Ο πίνακας έχει σοβαρό online UPS για όλο το σπίτι, κάτι που είναι ακριβό και συνήθως αποτελεί μια πιο πιο enterprise κατάσταση καθώς αποτελείται από διπλή μετατροπή, μπαταρίες και φυσικά σταθερή καθαρή τάση.
Αν έχετε κάτι τέτοιο τότε το UPS στον υπολογιστή μπορεί να είναι υπερβολή. Και αυτό επειδή αν υπάρχει κεντρικό online UPS στον πίνακα και μετά άλλο line-interactive UPS στο PC μερικές φορές αλληλομπερδεύονται, ακούγονται relay clicks, μειώνεται το efficiency, εμφανίζονται περίεργες μεταγωγές και άλλα.
Αλλά στις περισσότερες ελληνικές κατοικίες, αυτό που λέμε “UPS στον πίνακα” είναι είτε surge protection, είτε μικρό backup για βασικά φορτία οπότε το κανονικό UPS στον υπολογιστή εξακολουθεί να έχει νόημα.
Ειδικότερα όσον αφορά την επαρχία συνήθως δεν είναι καθόλου υπερβολή να έχετε UPS σε PC, οθόνη, router / ONT, NAS κλπ. Επειδή ως γνωστό, στην επαρχία, υπάρχουν πολύ συχνά μικροδιακοπές, στιγμιαίες πτώσεις τάσης, τρεμόπαιγμα, επαναφορές μετά από καταιγίδες, ασταθές δίκτυο σε χωριά/νησιά/κωμοπόλεις.
Με τα ελληνικά δεδομένα μιας μέσης κατοικίας και του οικονομικού παράγοντα ένα σωστό setup συνήθως θα ήταν ένας καλός ηλεκτρολογικός πίνακας με αντικεραυνικό, σωστή γείωση
και ανεξάρτητο UPS σε PC/router και όποια άλλη συσκευή επιθυμούμε.
Αυτά εντελώς απλά και εκλαϊκευμένα, δεν είμαι ειδικός, δεν απευθύνομαι σε ειδικούς.
Οποιαδήποτε διόρθωση/συμπλήρωση ευπρόσδεκτη.
